08-02-2019 Liesbeth Verhulst

Hoe ver staan aannemers in de digitale transitie?

De taal van de toekomst zal digitaal zijn, ook in de bouwsector. De digitale transitie is in volle gang maar nog niet alle bouwbedrijven zijn mee. Welke digitale toepassingen zijn vandaag al gangbaar bij aannemers, wat zijn de voordelen en de mogelijke hindernissen? Wij vroegen het aan enkele ervaringsdeskundigen.

BIM, 3D-gestuurde machines, virtual reality… deze digitale toepassingen zijn vandaag niet meer weg te denken uit de bouwsector. Bij heel wat bouwfirma’s zijn ze al ingeburgerd, maar veel bedrijven zitten nog niet mee op de digitale trein. Uit een recente enquête van de Confederatie Bouw bij 272 bouwondernemingen blijkt dat slechts 3 % gebruikmaakt van BIM, 3 % aan 3D-printing doet, 3 % aan robotisering en 1 % met drones werkt. Karel Luyckx, bestuurder-directeur en CTO bij Houben, is niet verbaasd: “Dergelijke initiatieven vergen een grote investering van tijd en middelen. Het is voorlopig enkel weggelegd voor de grotere organisaties, terwijl de aannemerij in België voor het overgrote deel uit kleinere ondernemingen bestaat.” 


BIM

Willemen Groep is zo’n grote aannemer die van digitalisering een speerpunt heeft gemaakt. “Wat BIM betreft zijn wij een van de pioniers in België”, zegt CEO Tom Willemen. “Het grote voordeel van BIM is dat problemen die zich voorheen pas stelden op de werf, nu veel vroeger in het bouwproces gedetecteerd en opgelost kunnen worden. Plannen gebeurt nu veel doordachter en is gestoeld op intense samenwerking.”

Ook Houben is al jaren actief bezig met BIM. “BIM is de tool bij uitstek om de foutenlast te beperken”, stelt Karel Luyckx. “Maar er is nog ruimte voor verbetering. Een 3D-model bundelt een enorme hoeveelheid aan informatie afkomstig van verschillende partijen. De uitdaging is om al die informatie uniform te krijgen.”

“Wij vinden het erg belangrijk dat het eigenaarschap van die stroom aan digitale informatie vandaag en ook in de toekomst bij de hoofdaannemer blijft”, stelt Nic Maes, BIM Implementatie Verantwoordelijke bij Groep Van Roey. “Ook wij zetten sterk in op BIM en trachten onze informatie op de werf zoveel mogelijk digitaal te houden door onder meer te werken met totaalstations.”

Digitaal bouwen staat ook bij BAM Belgium hoog op de agenda, maar de aannemer past ervoor op om niet te digitaliseren louter om te digitaliseren. “Het moet bovenal ons doel zijn om samen efficiënter te bouwen”, zegt Marisa Moens, Head of Digital Construction bij BAM Belgium.

 

“De bouwsector is altijd een traditionele sector geweest die trends aan zich voorbij liet gaan. Maar de digitale transitie is allerminst een trend, het is de enige weg vooruit”

 

Data, data en nog eens data

Digitalisering omvat veel meer dan BIM alleen. “Wij kregen zopas het BIM level 2 certificaat waarvoor we in onze processen rond informatiebeheer zijn gedoken”, vertelt Marisa Moens van BAM Belgium. “Nu zijn we actief bezig met verschillende technologieën: AI, drones, sensoren, data management…  Die willen we integreren met de informatie uit BIM om het werk te vereenvoudigen en ons weer te focussen op waar het om draait: bouwen. Maar de verandering in digitalisering verloopt snel en versnipperd, dus is het belangrijk om een goed evenwicht te zoeken en altijd het einddoel voor ogen te houden. We bekijken per project waar digitalisering een meerwaarde biedt voor de klant, voor ons en onze ketenpartners.”

Ook Willemen Groep zet drones in op de werf voor metingen en bewakingsdoeleinden. “Daarnaast integreren we meer en meer sensoren om ons materieel op de werf op te volgen”, vertelt Tom Willemen. Tablets zijn geen uitzondering meer op de werf. Aproplan waarmee werknemers hun plannen kunnen consulteren en aanvullen is een veelgebruikte applicatie. Ook de uitrol van een ERP-systeem is voor zowat alle bedrijven een prioriteit. “Wij werken aan een doorgedreven totaalintegratie van alle afdelingen met als doel een database van informatie aan te leggen waaruit we alle mogelijke kennis kunnen halen: van nacalculatie tot het realiseren van een snellere doorlooptijd van offertes, een betere logistiek en ga zo maar door”, aldus Karel Luyckx.

Virtual reality is eveneens aan een opmars bezig. Bij Groep Van Roey worden de mogelijkheden van de HoloLens volop onderzocht. “Daarnaast investeren we mee in de 3D-betonprinter van Kamp C”, aldus Nic Maes.


Groot en klein

Als digitaliseren zoveel meerwaarde biedt, waarom springen dan niet alle bouwbedrijven mee op de kar? De investeringskost werd hierboven al aangehaald als belangrijkste hindernis, maar toch zijn er ook kleinere bouwondernemingen die het de investering waard vinden, zoals Bouwwerken Jansen uit Opglabbeek. “Wij maken gebruik van Aproplan, analytische boekhoudsoftware en een track and trace-systeem om ons materieel overal te kunnen volgen”, vertelt zaakvoerder Özgür Uyar. “Momenteel maken we nog geen gebruik van BIM maar we hebben pas geïnvesteerd in LIMBIM, de BIM-pool van de Confederatie Bouw Limburg, om BIM in 2019 meer te gaan toepassen. Digitaliseren vergt inderdaad een grote investering. De moeilijkheid is vooral dat werknemers over de juiste kennis moeten beschikken om al die digitale tools correct te gebruiken.” En daar wringt het schoentje. Het onderwijs heeft hierin een belangrijke rol te vervullen en daar is volgens Tom Willemen nog werk aan de winkel.


De tijd is nu

De digitale evolutie gaat razendsnel en het is voor alle bedrijven, groot en klein, een uitdaging om de technologische innovaties te volgen en onder de knie te krijgen. “Toch is het noodzakelijk als we niet willen dat dit leidt tot een concurrentiehandicap”, aldus Özgür Uyar. Ook Karel Luyckx is ervan overtuigd dat de investering nodig is om mee te zijn én te blijven. “We kunnen daar nu al de beperking van de foutenlast tegenover zetten, maar het verdienmodel is pas voor de komende jaren”, meent hij.

De bouwsector is een projectgebaseerde sector. Daar komen veel deadlines bij kijken, telkens nieuwe teams en andere samenwerkingsvormen. Het is niet altijd evident om naast die dagelijkse zaken in te zetten op nieuwe dingen waarvan de impact niet van de ene dag op de andere aanwezig is.  BAM heeft de keuze gemaakt om er wel mee aan de slag te gaan omdat we toegevoegde waarde zien”, aldus Marisa Moens.

“Nog niet iedereen is doordrongen van de ‘sense of urgency’. De bouwsector is altijd een traditionele sector geweest die trends aan zich voorbij liet gaan. Maar de digitale transitie is allerminst een trend, het is de enige weg vooruit”, besluit Tom Willemen.   


  Meer artikels: Aannemersperikelen
NIEUWSBRIEF

Wil je op de hoogte blijven van het reilen en zeilen in de bouwsector?

  INSCHRIJVEN