06-09-2019 Liesbeth Verhulst

Turnovatoren: de blikvanger aan Turnhoutse skyline

De Turnovatoren siert sinds afgelopen zomer de skyline van Turnhout. De toren is de blikvanger van Turnova, het ambitieuze stadsvernieuwingsproject op de terreinen van de voormalige Brepolsdrukkerij dat cultuur, wonen, winkelen, horeca en kantoren verenigt.

De Turnovatoren steekt met zijn 72 meter ver boven de nieuwe wijk uit. De toren is net als het nieuwe stadsdeel een ontwerp van B-architecten uit Antwerpen. Het gelijkvloers en de eerste verdieping bestaan uit commerciële ruimtes en een bankkantoor. In de toren bevinden zich 12 verdiepingen met in totaal 47 appartementen, een technische verdieping, en vier bouwlagen met kantoren. Op de bovenste verdieping komt een gastronomisch restaurant en een stadsbalkon. Dit stadsbalkon zal vrij toegankelijk zijn en een unieke publieke plek in Turnhout vormen. Onder de toren is een parkeergarage ingericht voor 430 wagens. De parking fungeert als publieke centrumparking voor de Kempische stad.

Doorheen de hele Turnovasite loopt een wandelas van noord naar zuid. De ontwerpers hebben deze as vormgegeven als een uitkraging van de eerste verdieping van de sokkel. Eronder ontstaat zo een beschutte winkelwandelroute.

 

“Het atrium vormt een unieke, hybride ruimte. Door de grote glazen koepel zie je de toren al vanuit de parking.”

 

Beglaasd atrium

“Een heldere en vlotte ontsluiting van de ondergrondse parking, winkels en kantoren was belangrijk voor de opdrachtgever”, vertelt projectarchitect Christophe Combes. “Centraal in de sokkel van de toren hebben we daarom een beglaasd atrium ontworpen dat zich over vier verdiepingen uitstrekt. Vanuit de parking word je aangetrokken tot dit atrium, van waaruit je probleemloos je weg verder naar het plein, de winkels en de kantoren vindt. Het atrium vormt een unieke, hybride ruimte binnen het project: deels binnen, deels buiten, deels bovengronds, deels ondergronds. Door de grote glazen koepel zie je de toren al vanuit de parking.”


Leesbare structuur

De gevels van de Turnovatoren zijn opgebouwd uit wit gezuurd architectonisch beton, een hedendaagse verwijzing naar de witte natuursteen van het stadhuis van Turnhout aan de Grote Markt. De sokkel is volledig beglaasd aan de zijde van het nieuwe Brepolsplein. De gevels van de toren bestaan dan wel uit vier identieke betonnen rasters, de invulling met schrijnwerk verschilt van gevel tot gevel. “We wilden de stapeling van verschillende functies in de toren afleesbaar maken in de gevel. Voor de appartementen werd een dens raster van kolommen en balken gebruikt. Ter hoogte van de kantoren verruimt dit grid zich”, zegt Christophe Combes. Voor de bovenste drie verdiepingen werd een zeer open raster toegepast, in functie van een open plan en maximaal uitzicht. De ramen zijn diep in de gevel geplaatst, om de structurele gevel maximaal te laten spreken.


Autovrije zone

Er is van bij het begin van het project gekozen om de grote centrumparking van Turnhout niet onder de Grote Markt aan te leggen, maar onder Turnova. De garage bevat bovendien een ondergrondse straat die de Otterstraat met de Baron Frans du Fourstraat verbindt. “Op termijn kan deze verbinding ingezet worden om de Grote Markt volledig autovrij te maken. In een eerste fase is reeds een voetgangersgebied ingericht in de Baron Frans du Fourstraat. De winkelwandelstraten op de Turnovasite zijn uiteraard ook autovrij”, aldus Christophe Combes.


Duurzame toren

Flexibiliteit was een belangrijk gegeven bij het ontwerp van de toren. Buiten de kern en de gevel bevat de constructie geen dragende elementen, waardoor de verdiepingen flexibel indeelbaar blijven. Dit laat toe dat functies inwisselbaar zijn, wat de levensduur van het gebouw ten goede komt. In de sokkel werden een kolommengrid van 8 op 8 meter toegepast en zeer hoge verdiepingshoogtes. Dit maakt ook hier verschillende functies mogelijk.

Koeling en verwarming gebeurt via een KWO-systeem. Onder de parking bevinden zich zes boorputten. Deze staan in verbinding met een ringleiding, die voorverwarmd water doorheen de verschillende gebouwen van Turnova loodst. De individuele eigenaars en huurders kunnen op de ringleiding aantakken om hun pand te verwarmen.


Touwtechniekers garanderen een duurzame afdichting

Om optimale energieprestaties te garanderen, is de luchtdichtheid van groot belang. Daarvoor deed aannemer Interbuild beroep op de producten van Soudal. Ook voor de slagregendichtheid werden producten van Soudal gebruikt, meer bepaald Soudaseal 215LM. Deze elastische gevelvoegkit van de nieuwste generatie is dankzij zijn uitstekende UV-bestendigheid en breed hechtingsspectrum op poreuze en niet-poreuze materialen, bijzonder geschikt voor duurzame afdichting van bewegingsvoegen die aan weer en wind blootgesteld worden.

Het afkitten van alle voegen in de torenhoge constructie was geen sinecure en vergde zelfs enig spektakel. De touwtechniekers van AlpineWorks bengelden drie maanden aan de toren om alle voegen te dichten met Soudaseal 215LM. “We doen vaak interventies en allerhande werken op hoogte, maar de Turnovatoren was toch een bijzonder project omwille van zijn enorme volume”, vertelt zaakvoerder van AlpineWorks Kenneth Gantois. “Al onze touwtechniekers zijn gecertificeerd door de internationale instelling IRATA. Heel beknopt samengevat houdt dat in dat zij over het nodige inzicht beschikken om veilig op grote hoogtes te werken.”

Hoe gaan de touwtechniekers precies te werk? Ze bevestigen zich met twee touwen aan twee ankerpunten bovenaan de toren, conform de IRATA-regelgeving, waarna ze afdalen gewapend met hun kitpistool en voorraad kit. Onderweg wordt elke voeg gedicht conform de specificaties van de fabrikant en de behoeften van de bouwheer. “Er is voor Soudal gekozen omwille van hun jarenlange expertise én het bedrijf is bovendien in Turnhout gevestigd”, weet Kenneth Gantois. “Ook wij als applicant moeten kunnen rekenen op de betrouwbaarheid van de producten die we hanteren. Een kwalitatief product is een zorg minder voor de touwtechnieker en daar konden we bij Turnova zeker van op aan.”

 

Opdrachtgever Heeren Group
Architect B-architecten (ontwerp), osar architects (uitvoering)
Stabiliteit Jan Van Aelst, Macobo
Technieken boydens engineering
Hoofdaannemer Interbuild
Start bouwwerken augustus 2016
Einde bouwwerken juni 2019

 


  Meer artikels: Projectreportage
Projectgegevens
NIEUWSBRIEF

Wil je op de hoogte blijven van het reilen en zeilen in de bouwsector?

  INSCHRIJVEN