09-09-2019 Wouter Polspoel

Hoe gaan aannemers om met afval op de werf?

De bouwsector is wereldwijd verantwoordelijk voor 40% van het geproduceerde afval. Circulair bouwen zal dat percentage aanzienlijk doen dalen, maar staat nog in de kinderschoenen. En daarom rijst de vraag: hoe gaan aannemers om met de huidige afvalproblematiek? Op een verantwoorde manier, zo leert een rondvraag.

Die 40% wordt gelukkig niet integraal weggesmeten. Uit het Global Circularity Report dat Circle Economy begin 2018 presenteerde mag dan wel blijken dat ruim 90% van de grondstoffen die wereldwijd worden gebruikt aan het einde van de levensduur gewoon in de vuilnisbak belandt, in de bouwsector ligt dat percentage veel lager. Verschillende studies tonen aan dat de Vlaamse bouwsector vandaag 90% van het geproduceerde afval hergebruikt. Maar wat betekent dat concreet voor de aannemers? Hanteren zij een bepaalde afvalverwerkingsmethodiek? Wat doen zijn met gevaarlijk afval? Ervaren ze genoeg ondersteuning van het beleid? En hoe sensibiliseren zij hun werknemers?


“Correcte verwerking bouwmaterialen cruciaal”

“Een correcte verwerking van het bouwmateriaal is cruciaal om de afvalberg op de werf zo klein mogelijk te houden”, vertelt Francis Lauwers, medezaakvoerder bij BOUD uit Willebroek. “Niet meer bestellen dan nodig, zorgzaam omspringen met stock, snijresten zo veel als mogelijk benutten… Afbraakmaterialen die hergebruikt kunnen worden, stockeren wij tijdelijk om indien mogelijk aan te wenden op de eigenlijke werf of een andere. Het gaat dan om isolatiemateriaal, stalen profielen, dakhout, natuurstenen vloeren. Dat kan trouwens ook in een andere vorm. Zo gebruiken we weleens gerecupereerd dakhout voor bekistingen. Om dat te faciliteren, proberen wij op onze verschillende werven zo vaak als mogelijk met dezelfde materialen te werken. Het toepassen van prefabconstructies helpt de afvalberg op de werf ook verkleinen. Er dienen dan on-site immers geen aanpassingen meer te moeten gebeuren. Wat dan nog overblijft, is afval. Pas wanneer we werknemers en collega’s de vraag hebben gesteld of zij er nog iets mee kunnen doen of we de restmaterialen aangeboden hebben op tweedehands.be, sorteren we dat zoals het hoort in verschillende fracties. We laten het afval regelmatig weghalen, zodat de afvalberg overzichtelijk blijft en fracties zeker niet vermengd geraken.”
 

"Afbraakmaterialen die hergebruikt kunnen worden, stockeren wij tijdelijk om indien mogelijk aan te wenden op de eigenlijke werf of een andere. Dat kan ook in een andere vorm. Zo gebruiken wij weleens gerecupereerd dakhout voor bekistingen"
Francis Lauwers, BOUD


Eenzelfde geluid bij het Arendonkse ARWO-BOUW. “Vroeger lag de focus op het sorteren van afval, maar dat bleek een tijdrovende activiteit. Bovendien nemen de containers veel plaats in op de werf, is het een dure kostenpost en niet de corebusiness van een bouwbedrijf. Daardoor, en doordat aannemers de laatste jaren alsmaar meer zijn gaan beseffen dat afval niet enkel een economische maar ook een ecologische kost heeft, is de klemtoon nu verschoven naar het vermijden van afval, door al vooraf na te denken en afval zo veel als mogelijk te hergebruiken”, zegt Erik Woestenborghs, zaakvoerder. “Wij hebben ons bijvoorbeeld geheroriënteerd naar het bouwen met CLT, een prefabsysteem met kruisgelamineerde houten wanden, vloeren en balken. Het systeem maakt gebruik van een hernieuwbare grondstof, hout, en is demonteerbaar en dus herbruikbaar. Het voordeel van prefab is daarnaast, zoals mijn collega al aangaf, dat de voorassemblage rechtstreeks zorgt voor een verkleining van de afvalberg op de werf.”


Hoe recenter de te renoveren woning, hoe meer afval

Niet alle werven genereren trouwens evenveel afval. “Renovatiewerven leveren meer afval op dan nieuwbouwwerven”, zegt Lauwers. “En hoe recenter de te renoveren woning, hoe meer afval we produceren. Het gebruikte isolatiemateriaal is dan vaak immers minderwaardig en de woning bevat veel kunststoffen en ook heel wat gecombineerde materialen die onherroepelijk verlijmd zijn en daardoor niet schadeloos te demonteren zijn. Parketvloeren zijn daar een goed voorbeeld van.”

Gevaarlijk afval zoals asbest, roofing, batterijen, verf, tl-lampen, behandeld hout of resten van een stookolietank laten beide aannemers ophalen door erkende ophalers die het naar erkende verwerkers brengen.


Beleid kan beter

Bij zowel BOUD als ARWO-BOUW zijn ze van mening dat de overheid een efficiënter afvalbeleid zou kunnen voeren. “De overheid focust te veel op het afstraffen van oude, milieuvervuilende activiteiten en producten. Ze zou meer moeten investeren in onderzoek en ontwikkeling en het creëren van een duidelijk wettelijk kader waardoor milieuvriendelijkere nieuwigheden sneller kunnen of zelfs moeten worden toegepast”, aldus Woestenborghs.

“Er zouden meer verzamelpunten moeten komen waar we met verschillende materialen terechtkunnen”, vult Lauwers aan. “Ook de samenwerking tussen productiebedrijven en de overheid zou beter kunnen. Zo heb ik onlangs contact gehad met Renewi en ROCKWOOL. Volgens hen is hun opzet om restafval terug in de productie te krijgen nog te grootschalig en enkel haalbaar voor grote verwerkers. Kleinschalige ophaling van restfracties is nog niet rendabel.”


Sensibiliseren

En dus sensibiliseren de bedrijven hun werknemers maar zelf. “Wij organiseren maandelijks een toolboxmeeting waarop we onze werknemers leren de afvalberg zo klein mogelijk te houden en hoe om te gaan met afval. Ze moeten beseffen dat onze voorraden eindig zijn en dat we er spaarzaam en overwogen moeten mee omspringen. ‘Weggooien en nieuw aanschaffen’ hoeft niet altijd de eerste optie te zijn. ‘Herstel en hergebruik’ werkt ook”, besluit Lauwers.


  Meer artikels: Aannemersperikelen
NIEUWSBRIEF

Wil je op de hoogte blijven van het reilen en zeilen in de bouwsector?

  INSCHRIJVEN