10-10-2019 Philippe Selke

Syntaxe : Teamgeest en cohesie

Haut-Ittre, in het westen van Waals-Brabant, op een steenworp van de Brusselse ring en de E19, maar desondanks midden in de velden. Klaprozen en korenbloemen kleuren het decor waarin de ‘Syntaxiens’ opereren. Ze vormen een hechte familie, gestoeld op de intense vriendschap tussen de drie vennoten. Hun stokpaardjes: uitmuntende architectuur, lean werken, een groot aanpassingsvermogen en een permanente zoektocht naar levenskwaliteit – zowel voor zichzelf als voor hun klanten.

Joël Meersseman, Ronald Rifflart en Rénald Pansaerts kennen elkaar al sinds hun studietijd. Ze maakten kennis toen ze 29 jaar geleden aan de slag gingen in architectuurschool Horta. Vanaf dat moment deden ze haast alles samen: hun stages, hun eerste projecten en uiteindelijk ook een eigen architectenbureau oprichten (in 2004). Ze gaven het de naam Syntaxe. Ronald Rifflart: “We wilden voor de architectuur zijn wat zinsleer is voor de taal. Zingeving.”

 

Gecontroleerde groei

Op vijftien jaar tijd heeft het bureau een hele weg afgelegd, waardoor het vandaag een goedgevuld portfolio kan voorleggen, met een prima evenwicht tussen residentiële (individueel of collectief) en niet-residentiële projecten: stedenbouw, kantoren, publieke voorzieningen (crèches, politiecommissariaten …), industriële gebouwen (IBA, …) en wedstrijdontwerpen. Syntaxe telt momenteel maar liefst 26 medewerkers. Joël Meersseman: “We hechten enorm veel belang aan de teamgeest. Vandaar dat de omvang van onze equipe langzaam maar zeker toeneemt. We nemen jaarlijks slechts één of twee personen extra aan, waardoor de nieuwkomers voldoende tijd krijgen om zich goed te integreren.”

Wie de vele referenties van het bureau overloopt, doorkruist in feite heel Brussel en Wallonië. Sinds het in 2007 een eerste project uitvoerde in Luik (Médiarives), is Syntaxe erg actief in de Vurige Stede, zelfs in die mate dat het er binnenkort een eigen vestiging opent. Het Rives Ardentes-project in Coronmeuse is één van de voornaamste blikvangers, en er zit ook een grote reconversie van een andere industriële site in de pijplijn – al is die info op dit moment nog vertrouwelijk. Waals-Brabant is een ander geliefd werkterrein voor Syntaxe. Het bureau realiseerde er onder meer de hoofdzetel van Wyeth in Louvain-la-Neuve (‘le petit Berlaymont’), meteen het eerste grote project voor het bureau (2006). Dit gebouw heeft een van de grootste zinkgevels van het land en viel zodanig in de smaak dat ontwikkelaar Besix Red, financierder Axa en eigenaar Pfizer intussen zijn uitgegroeid tot vaste Syntaxe-klanten.

Het politiekantoor van Geldenaken (opgeleverd in 2013) was een andere mijlpaal in het bestaan van Syntaxe, dat anno 2019 al vijf politiegebouwen op zijn actief heeft. Het stadhuis van Gembloux (2015) en zijn koperen gevel, waarmee Syntaxe de tweede plaats wegkaapte op de Europan-wedstrijd, genieten eveneens een prima reputatie. Deze markante realisatie kwam tot stand via een samenwerking met het bureau DEMOGO en is tot op heden nog steeds het enige Europan-project op Belgische bodem.

In Mont-Saint-Guibert, op de sterk verontreinigde site van de voormalige papierfabrieken, verrees met les Jardins de l’Orne een nieuwe woonwijk die volledig ontworpen is door Syntaxe – van het masterplan tot en met de bouw van de verschillende loten. De ervaring die Syntaxe in dit project opdeed, kan het bureau op dit moment gebruiken bij een gelijkaardige realisatie op een verontreinigde site in Doornik. Een ander residentieel topproject is le Coteau -Sainte-Barbe in Namen, dat onlangs een onderscheiding kreeg voor de omgevingsinrichting, die uitgetekend werd door Studio Basta. Ook de verbouwing van een villa tot vier appartementen op een terrein van 1.300 m² in Ukkel spreekt tot de verbeelding, zeker omdat de luxueuze uitstraling van dit unieke pand intact bleef.

De verbetering van de maatschappelijke levenskwaliteit is de rode draad in alle
projecten van het bureau.

Les Hiercheuses in Charleroi (duurzame gemengde ecowijk aan de voet van een beschermde terril) en le Blanc Caillou in Eigenbrakel (residentie voor oudere en autistische mindervaliden) zijn twee referenties die in de voorbereidende fase zitten en waarvan de architecten hoge verwachtingen koesteren. De verbetering van de maatschappelijke levenskwaliteit is de rode draad in al deze eerdere en toekomstige projecten.

 

Eerder grote familie dan optelsom van ego’s

Het valt op: de drie vrienden-vennoten hebben het liever over de ‘joie de vivre’ die hun bureau typeert dan over de projecten zelf. Het getuigt van een oprechte bescheidenheid en een grote bekommernis over de interne teamspirit, die van werken echt een plezier maakt. De website van Syntaxe heeft dan ook de allure van een familiaal fotoalbum, en bevat zowel hedendaagse nieuwtjes als festiviteiten uit het verleden. Daar waar andere architectenbureaus bepaalde (financiële) informatie geheimhouden, delen de vrienden-vennoten ze met hun medewerkers.
“In tijden van autodelen, coworking, cohousing,…, is het niet delen van essentiële informatie ondenkbaar. Als een project ‘in het rood’ zit, dan laten we dat weten. In het ijle werken en pas nadien de ware toedracht vernemen, kan onderlinge verdeeldheid zaaien. Je zou kunnen zeggen dat Syntaxe een communistische structuur met liberale ambities is.”

 

Virtual reality en lean

Deze ‘vriendschappelijke’ benadering gaat echter nooit ten nadele van de efficiëntie. Innovatieve tools en lean-methodes zijn nu eenmaal gemaakt om vooruitgang te boeken en de foutenmarge te verkleinen. “Lean werken is niet alleen strijden tegen verspilling, maar ook de waarden van je klanten begrijpen, met de bedoeling om recht op je doel af te gaan en jezelf indien nodig aan te passen. In de loop van een project kunnen de verwachtingen van de bouwheer, het bestuur en de aannemer immers evolueren.” De Syntaxiens profileren zich dus resoluut als kinderen van de context, maar ook als liefhebbers van het consensus.

Bij de recente uitbreiding van het Syntaxe-kantoor werd specifieke ruimte ingericht, waar de architecten zich volledig kunnen onderdompelen in de projecten. Hier vinden de ontwerpvergaderingen plaats, die dankzij realtime 3D-rendering veel weg hebben van virtuele werfvergaderingen. Elke wijziging is meteen zichtbaar voor de bouwheer, wat doorgaans een fikse tijdswinst oplevert.

Samenvattend kunnen we stellen dat Syntaxe ernstig te werk gaat, zonder zichzelf al te ernstig te nemen. Een beetje naar het beeld van de driestammige eik die de vrienden-vennoten lieten aanplanten tussen het terras en de inkom van hun kantoorgebouw.


  Meer artikels: Architectenportret
NIEUWSBRIEF

Wil je op de hoogte blijven van het reilen en zeilen in de bouwsector?

  INSCHRIJVEN